Beleggen via de BV in box 2 (pretbox): uitstel van heffing op vermogen dat niet in de onderneming werkt
Ab-houders (minimaal 5% aandelen) kunnen winst in de eigen BV laten staan, na 19% Vpb tot 200.000 euro, en daar beleggen in plaats van uit te keren (box 2: 24,5% en 31% boven 68.843 euro, 2026) en in box 3 te beleggen. Zo wordt heffing over beleggingsvermogen uitgesteld. Het ab-vermogen was 373 mld euro in 2019 (prijspeil 2020) en 431 mld euro in 2022 (CBS-herziening); Financien schat circa 400 mld euro in 2017 (Bouwstenen deelrapport 4). De schuld van dga's aan de eigen BV was 58 mld euro in 2017 (Bouwstenen deelrapport 4). Het Joop-artikel noemt 600 mld, ruim 60 mld schuld en circa 18 mld per jaar opbrengst: claims van de schrijver, NIET BEVESTIGD, PM. Naast ana:98 in hetzelfde dossier.
Het stelsel belast vermogen in box 2 pas bij uitkering of vervreemding, terwijl hetzelfde vermogen in box 3 jaarlijks wordt belast. Daardoor loont het om beleggingen in de BV te houden (spaar- of beleggings-BV) en via leningen van de eigen BV toch over het geld te beschikken. Tot 1997 vielen beleggingen buiten deze route (volgens het artikel). Het kabinetsplan in ana:98 verlaagt het box 2-tarief tijdelijk naar 29,2% (dp:2012); dat stimuleert uitkeren, maar maakt het uitstel ook goedkoper bij latere afrekening: een tegenkracht.
Effecten van de huidige situatie
Effecten van de situatie zonder nieuw beleid, in € miljoen per jaar met 1 decimaal. Negatief is een nadelig effect. Lage impact is de grens die het dichtst bij 0 ligt, hoge impact de grens die het verst van 0 ligt, voor positieve en negatieve effecten. Financiële effecten zijn begrotingsuitgaven, begrotingsinkomsten en gemiste belastinginkomsten; maatschappelijke effecten zijn welvaartseffecten; risico's staan als jaarlijkse bufferpremie, kans maal schade. Overdrachten en andere bedragen die niet in het saldo tellen staan apart en tellen niet mee in het totaal. Onderaan staat het totaal.
| Effect | Lage impact € mln/jaar | Midden € mln/jaar | Hoge impact € mln/jaar | Hoeveelheid | Bron |
|---|---|---|---|---|---|
| Indicatoren (hoeveelheden, tellen niet mee) | |||||
| Gederfde inkomsten / belastinguitgaven (eigen schatting) (indicator) | geen bedrag | – | dp:2022 src:2401 src:2402 src:2403 | ||
PM, huidige situatie. Uitstel van heffing over beleggingsvermogen in de BV: latente box 2-claim op een ab-vermogen van 373-431 mld euro (dp:2022, src:2403, src:2402); deel beleggingsvermogen en contante waarde van het uitstel niet gekwantificeerd. Grotendeels timing, geen definitieve derving. | |||||
| Bredere economische effecten (eigen schatting) (indicator) | geen bedrag | – | dp:2022 src:2401 src:2402 src:2403 | ||
PM, huidige situatie. Verstoring door ongelijke behandeling box 2 en box 3: beleggen en sparen via de BV en lenen van de eigen BV (schuld 58 mld euro in 2017, dp:2023, src:2402). Welvaartsverlies niet gekwantificeerd. | |||||
Open data: help mee. Zie je een fout, een betere bron of een ontbrekend cijfer in deze analyse? Stel een correctie of aanvulling voor. Voorstellen worden alleen door een mens beoordeeld en doorgevoerd; elke wijziging wordt gelogd.
Correctie of aanvulling voorstellenAnalyse
Twee analyses in het dossier box 2 en box 3
Dossier subject 240 heeft twee analyses. Saldi niet optellen zonder interactiecorrectie.
| ana:98 | ana:100 | |
|---|---|---|
| Onderwerp | box 3 naar vermogenswinst, dekking via tijdelijk lager box 2-tarief | beleggen via de BV (pretbox) uit box 2 halen |
| Instrument | tarief box 2 tijdelijk 29,2% (dp:2012) | eenmalige afrekening beleggingsvermogen, leengrens eigen BV (pol:425) |
| Bewijsniveau | Kamerbrief 29-9-2026 (src:2341) | CBS (src:2403), Bouwstenen deelrapport 4 (src:2402); opbrengst PM |
| Gedeelde datapoints | dp:2012, dp:2014 | dp:2012, dp:2014, dp:2022, dp:2023 |
Samenhang: het lagere tarief uit ana:98 werkt als tegenkracht: het verlaagt de opbrengst van de eenmalige afrekening in pol:425.
Probleem
Ab-houders kunnen winst in de eigen BV laten staan en daar beleggen, waardoor heffing wordt uitgesteld. Ab-vermogen 373 mld euro (2019) tot 431 mld euro (2022) (dp:2022); schuld van dga's aan de eigen BV 58 mld euro in 2017 (dp:2023).
Claims uit het artikel
Het Joop-opiniestuk (src:2401) noemt 600 mld ab-vermogen, ruim 60 mld schuld en circa 18 mld per jaar opbrengst. Deze cijfers zijn NIET BEVESTIGD en worden niet gebruikt (PM).
Maatregel
pol:425: eenmalige fictieve uitkering op een peildatum met betalingsregeling, daarna box 3 voor beleggingsvermogen in de BV; begrenzing lenen van de eigen BV. Alle effecten PM; de heffing is een overdracht (effect 36).
Open punten
- Vorm en termijn van de betalingsregeling
- Afbakening ondernemings- en beleggingsvermogen
- Leengrens 100.000 euro of 0
- Winstinhouding beperken tot afschrijvingen
- Samenloop BOR en doorschuifregeling (src:296)
Betrokken bestuurders
Maatregelen
Maatregelen vergeleken op effecten
Per effect de bandbreedte van laag tot hoog, in de eenheid onder de naam van het effect. Klik op een getal voor de bron. Cursief: telt niet mee in het saldo.
| CONCEPT Stop: beleggen via de BV (spaar-BV) uit box 2 halen met een eenmalige afrekening | |
|---|---|
| Sectoraal effect gebruikers en producenten€ miljoen/jaar | |
| Belastingeffect (saldo Rijksbegroting)€ miljoen/jaar | |
| Overdrachten (herverdeling)€ miljoen/jaar | |
| Bredere economische effecten€ miljoen/jaar |
Herkomst van de bedragen per maatregel
Herkomst van de bedragen
Brede welvaartseffecten per maatregel
Per maatregel het welvaartssaldo (vóór overlapcorrectie) en daaronder elke effectregel: bandbreedte, klasse, thema, rekenregel en bron. Overdrachten en begrotingsposten staan erbij, maar tellen niet in het welvaartssaldo.
- CONCEPT Stop: beleggen via de BV (spaar-BV) uit box 2 halen met een eenmalige afrekeningWelvaartssaldo € 0 mln per jaar (midden € 0 mln)telt volledig mee
- Bredere economische effectenPMCorrectie voorstellen
- Sectoraal effect gebruikers en producentenPMCorrectie voorstellen
- Overdrachten (herverdeling)PMCorrectie voorstellen
- Belastingeffect (saldo Rijksbegroting)PMCorrectie voorstellen
PM-posten (nog niet becijferd)
Deze effecten hebben nog geen bedrag en tellen niet mee in de bedragen hierboven. Klik door naar de effectregel.
- Belastingeffect (saldo Rijksbegroting)CONCEPT Stop: beleggen via de BV (spaar-BV) uit box 2 halen met een eenmalige afrekening
- Overdrachten (herverdeling)CONCEPT Stop: beleggen via de BV (spaar-BV) uit box 2 halen met een eenmalige afrekening
- Bredere economische effectenCONCEPT Stop: beleggen via de BV (spaar-BV) uit box 2 halen met een eenmalige afrekening
- Sectoraal effect gebruikers en producentenCONCEPT Stop: beleggen via de BV (spaar-BV) uit box 2 halen met een eenmalige afrekening
Bronnen bij deze analyse
- Afschaffen van de pretbox levert miljarden extra aan belasting op (Joop/BNNVARA, opiniestuk, 2026)online
- Kamerbrief Voorstellen op box 3, koopkracht werkenden en sociale zekerheid (29-9-2026)online
- 56 procent vermogen in handen van 10 procent huishoudens (en StatLine 84476NED Ongelijkheid in inkomen en vermogen)online
- Evaluatie fiscale regelingen gericht op bedrijfsoverdracht (BOR en doorschuifregelingen)online
- CBS, Herziening statistieken aanmerkelijk belang vanaf 2006online
- Bouwstenen voor een beter belastingstelsel: Belasten van (inkomen uit) aanmerkelijk belang (deelrapport 4)online
- Bouwstenen voor een beter belastingstelsel: Belasten van vermogen (deelrapport 5)online
Datapunten bij deze analyse
- 2014 mln euro Saldo-effect tijdelijke verlaging box 2 per jaar 2026-2036bron
- 2012 procent Tarief tweede schijf box 2 in 2027-2030 tijdelijk 29,2 procent, van 31 procentbron
- 2022 mld euro (voorraad) Ab-vermogen huishoudens: 373 mld euro (2019, CBS) tot 431 mld euro (2022, CBS)bron
- 2023 mld euro (voorraad) Schuld van dga's aan eigen vennootschap 58 mld euro (2017)bron