Burgerplatform volgt het nieuws over beleid dat burgers raakt: klimaat, energie, gezondheid, natuur en publieke financiën. De redactie verzamelt berichten en bekijkt ze vanuit het publiek belang. Wat is er nieuw, wat was al bekend, en wie draagt de kosten? Nieuwe feiten worden vastgelegd als datapunten en gebruikt in de maatschappelijke kosten-batenanalyses. Zo wordt nieuws bouwmateriaal voor beter beleid.
- Nieuwsberichten. Korte berichten over rapporten, onderzoek en besluiten, met verwijzing naar de bron.
- Reconstructies. Hoe een schadelijk beleidsbesluit tot stand kwam en welke waarschuwingen er vooraf waren. Bijvoorbeeld Q-koorts 2007 tot 2010, datacenters naar Nederland gehaald en overcapaciteit in de afvalverbranding. Samen vormen ze de reconstructie van de polycrisis.
- Van nieuws naar analyse. Feiten uit het nieuws komen terug in de analyses en in de voorstellen voor beter beleid.
- Alle berichten staan op de nieuwspagina.
Kanker in Iowa stijgt tegen de landelijke trend in, nitraat en pesticiden onder verdenking
2-11-2026: Iowa heeft de op een na hoogste kankerincidentie van de VS en de cijfers stijgen. Nitraat uit mest en kunstmest in drinkwater wordt in studies in verband gebracht met kanker, ook onder de norm. Het onderwerp speelt mee in de midterms.
Raad van State: trek box 3-wet in en voer pas per 2030 een nieuw stelsel in
2-11-2026: De Raad van State adviseert het kabinet het wetsvoorstel voor box 3 in te trekken en de aanpassing niet in te dienen. Het tijdelijke stelsel met twee heffingssystemen is volgens de Raad niet te rechtvaardigen, kost 252 fte en 31 miljoen euro, en is per 2028 niet uitvoerbaar. Beter is per 2030 in één keer over te stappen op een nieuw stelsel.
Q-koorts, postcovid en 'geen geld': een overheid die meeleeft maar weinig verantwoordelijkheid neemt
2-11-2026: Bij Q-koorts trad de overheid volgens evaluaties te traag op, en ook twintig jaar later geldt nog geen landelijke afstand tussen geitenhouderijen en woningen: het kabinet kiest voor 500 meter, de helft van het advies van de Gezondheidsraad. Bij covid nam het kabinet postcovid niet op in zijn doelen. Voor postcovid komt er 2,8 miljoen euro extra voor onderzoek en vanaf 2028 1 miljoen euro per jaar. Burgerplatform vraagt hoe meeleven samengaat met 'geen geld'.
'Nepdemocratie'? Wat de studie over elites en beleid in de VS werkelijk zegt
1-11-2026: In een short wordt gesteld dat de VS een oligarchie zijn, met een beroep op een studie uit 2014. Die studie van Gilens en Page bestaat: economische elites hebben veel meer invloed op beleid dan gewone burgers. Een heranalyse nuanceert dat, en de conclusie geldt voor de VS, niet voor alle westerse democratieën.
'Fabrieksvoer' en leefstijl: wat klopt er van het gesprek met Yneke Kootstra in De Nieuwe Wereld
1-11-2026: In De Nieuwe Wereld praat Marlies Dekkers met voedingskundige Yneke Kootstra over bewerkt voedsel, snacken, slaap en stress. De cijfers kloppen grotendeels: de helft van de volwassenen heeft overgewicht, we eten negen keer per dag, en voor vergoeding van afslankmedicatie moet je eerst een jaar een leefstijlprogramma volgen. Andere uitspraken zijn praktijkervaring of mening.
Economie groeit 0,6 procent, maar brede welvaart volgt niet vanzelf
31-10-2026: Het CBS meldt voor het derde kwartaal van 2026 een groei van het bbp van 0,6 procent. De Monitor Brede Welvaart 2026 van hetzelfde CBS laat zien dat sociaal contact en vertrouwen dalen, jongeren tot 35 jaar achterblijven en de verduurzaming stokt.
KRW 2027: geen enkel Nederlands water is ecologisch op orde, en mest en natuur hangen eraan vast
31-10-2026: In 2027 loopt de laatste uitsteltermijn van de Kaderrichtlijn Water af. Geen van de 745 Nederlandse waterlichamen is in goede ecologische toestand, en ook met alle geplande maatregelen haalt Nederland de doelen niet. Mest, bestrijdingsmiddelen en industriële stoffen zijn de grootste knelpunten. De natuur staat er even slecht voor: 6 van de 52 habitattypen zijn in goede staat.
VN: 252 miljoen hectare natuur in herstel, maar tempo en geld schieten tekort
31-10-2026: Volgens een nieuw rapport van FAO, UNEP en het Biodiversiteitsverdrag wordt wereldwijd 252 miljoen hectare natuur hersteld, goed voor meer dan een miljoen groene banen. Op land gaat het redelijk, maar in zoet water en op zee blijft herstel achter, en de financiering moet ruim verviervoudigen. Nederland staat tweede bij herstel van zee- en kustgebied.
Jeffrey Sachs: het Westen beloofde Gorbatsjov dat de NAVO niet oostwaarts zou uitbreiden. Klopt dat?
29-10-2026: Econoom Jeffrey Sachs zegt dat het Westen Rusland na 1990 verraden heeft door de NAVO oostwaarts uit te breiden. Archiefstukken bevestigen dat Genscher, Baker en Kohl toezeggingen deden, maar die staan niet in een verdrag, en Gorbatsjov zelf gaf er later een andere uitleg aan.
Afbouwen, opbouwen, weer afbouwen: de rijksoverheid zonder koers
29-10-2026: De rijksoverheid groeide sinds 2013 met ruim 40 procent, deels om eerdere fouten te herstellen. Nu moet er tot 2035 3,5 miljard per jaar af, naar schatting 25.000 fte. Bij de Belastingdienst wisselden afbouw en opbouw elkaar steeds af. Onze lezing: geen opzet, wel gebrek aan koers.
Reconstructie: de kostendelersnorm, veertig jaar korten op wie een huis deelt
28-10-2026: Korten op wie een huis deelt begon in 1985 en leidde toen al tot grote onrust. Klijnsma (PvdA) bracht het in 2013 terug als kostendelersnorm; VVD, PvdA, CDA, D66, ChristenUnie en SGP stemden voor. Voor de AOW ging het niet door, voor de bijstand wel. Kosten volgens bronnen: 422 tot 489 miljoen euro per jaar aan lagere uitkeringen voor 42.697 huishoudens. Herstel: deels, de leeftijdsgrens ging in 2023 van 21 naar 27 jaar.
Rijkste 0,1 procent stoot meer uit dan armste 3,5 miljard mensen, volgens Oxfam
28-10-2026: Volgens een schatting van Oxfam stootte de rijkste 0,1 procent van de wereldbevolking in 2023 meer CO2 uit dan de armste 3,5 miljard mensen samen. De cijfers gaan over 2023 en berusten op een eigen rekenmethode. De vraag wie als vervuiler telt, de producent, de aandeelhouder of de consument, bepaalt welk beleid werkt. Oxfam Novib bood op 27 oktober een petitie aan de Kamer aan en verwijst naar de Groene Belastinggids van CE Delft, die zes groene belastingen doorrekent.
WMO: broeikasgasconcentraties in 2025 opnieuw op record, CO2 op 426,8 ppm
28-10-2026: De WMO meldt recordconcentraties broeikasgassen in 2025: CO2 426,8 ppm, methaan 1.948 ppb en lachgas 339,1 ppb. CO2 steeg 2,8 ppm, minder dan het jaar ervoor maar boven het tienjaarsgemiddelde. Het bulletin meet ophoping in de lucht, niet de jaarlijkse uitstoot.
Zorgfraude als effect van het zorgstelsel
26-10-2026: Reconstructie: hoe marktwerking sinds 2006, decentralisatie in 2015, het pgb, versnipperde inkoop, ontbrekende toelatingseisen en beperkte gegevensdeling ruimte gaven aan zorgfraude; wat we weten over de omvang, waarom eerdere actieplannen weinig opleverden en welke stopmaatregelen op systeemniveau voorgaan.
Zorgfraude: niemand weet hoe groot het is, wel waar het begint
26-10-2026: De 10 miljard aan zorgfraude is een grove OM-schatting; de Rekenkamer houdt het op ten minste enkele miljarden, verzekeraars stellen tientallen miljoenen vast. Wel is bekend welk beleid fraude mogelijk maakt: geen uniforme toelating, geen vergunningplicht in jeugdhulp en Wmo, pgb-risico, versnipperde inkoop en privacyregels.
Een president afzetten kan op twee manieren, en beide vragen tweederde
26-10-2026: Psychiater Bandy Lee en econoom Jeffrey Sachs hebben gezegd dat president Trump ongeschikt is. Volgens de Amerikaanse grondwet beslissen daarover niet artsen of commentatoren, maar het Congres en het kabinet, met zware meerderheden.
Hoe zet je een Amerikaanse president af? Impeachment, het 25e amendement en de Goldwater-regel
26-10-2026: De Amerikaanse grondwet kent twee manieren om een zittende president te verwijderen: impeachment en het 25e amendement. Beide vragen meerderheden die over partijgrenzen heen moeten gaan. Dit stuk beschrijft hoe de procedures werken en hoe ze zijn gebruikt. Het legt ook uit waarom psychiaters door hun beroepsregels terughoudend zijn met oordelen over politici.
Mark Lynas: zonlicht terugkaatsen naast decarbonisatie, niet in plaats daarvan
26-10-2026: Klimaatauteur Mark Lynas zegt in Climate Chat dat de opwarming sneller gaat dan het beleid en dat afkoeling nodig wordt. Een deel van zijn cijfers wordt door het onderzoek gesteund. Het doemcijfer van 4 miljard doden wijst hij zelf af.
Wat als Nederland het Noorse voorbeeld had gevolgd?
26-10-2026: Reconstructie en gedachte-experiment: zestig jaar gasbaten, het genegeerde SodM-advies van 2013 en het Fonds Brede Welvaart dat Nederland had kunnen hebben. Volgens de Algemene Rekenkamer was een fonds naar Noors model begin 2022 536 miljard euro waard geweest.