Effect: Omgevingseffecten (geluid/lucht/stikstof)

Welvaartseffect Ecologisch - Leefomgeving Eenheid: miljoen euro per jaar

Uitleg

Standaard MKBA-post: externe (gezondheids)effecten van geluidshinder, lokale luchtverontreiniging en stikstofdepositie, gemonetariseerd o.b.v. het Handboek Milieuprijzen.

Zo reken je ermee

Positief (+) = welvaartswinst (afname schade). Negatief (-) = welvaartsverlies.

Standaardwaardering

Standaardkengetal:

Laag
Midden
Hoog

concept Waarden nog niet vrijgegeven; ze verschijnen hier na beoordeling.

Eenheid: Prijsjaar

Methode

    Gevoeligheidsalternatieven

    Andere waarderingen die we naast de standaard laten zien. Ze tellen niet mee in het saldo, maar tonen hoe gevoelig de uitkomst is voor de gekozen prijs.

        Kengetallen bij dit effect

        Kengetallen zijn de bouwstenen waarmee analyses en maatregelen dit effect in euro's of fysieke eenheden uitdrukken: een lage, middelste en hoge waarde met eenheid, prijspeil en methode.

        WTL-scenario: geluid, luchtkwaliteit en stikstof (logaritmische geluidstoets, ICA-weging)

        ES-LUCHT-WTL-OMGEVING · concept · eigen schatting · Te herzien

        Laag
        Midden
        Hoog

        concept Waarden nog niet vrijgegeven; ze verschijnen hier na beoordeling.

        Eenheid: EUR mln totale geluidsschade Schiphol per jaarPrijspeil 2023Geldig vanaf 2030 tot

        Methode en berekening
        Totale geluidsschade 139-178 mln/jaar afgeleid uit SEO/CE Delft 2023 Tabel 4.8 (42,7 mln bij 24% en 20,9 mln bij 15% reductie). Geluidsenergie -42% => dLden = 10 log10(0,58) = -2,3 tot -2,6 dB; afname aantal ernstig gehinderden 20/30/50% (WHO-curve Guski 2017, source 792: per persoon 15-28%; hoog = WTL-claim). Luchtkwaliteit 0,20/0,24/0,28 mln per 1.000 bewegingen (SEO 2025 +8 per 40k) x ICA-gewogen afname (ICA = 5/4/3 x EUR). Stikstof idem met 0,020/0,025/0,028. Rekenbestand /workspace/luchtvaart/wtl_doorrekening.py en wtl_resultaat.json; README.md.

        Open punten: Geen eigen geluidscontourberekening; geen ultrafijnstofwaardering (PM). Verdeling over toesteltypen uit WTL tabel 1 en EAER 2025 (source 780).

        PFAS-emissie: top-down gemiddelde maatschappelijke schade per kg (EU-studie en Forever Pollution Project gedeeld door EER-emissie)

        ES-PFAS-SCHADE-PER-KG-TOPDOWN · concept · eigen schatting · Niet extern gebruiken

        Laag
        Midden
        Hoog

        concept Waarden nog niet vrijgegeven; ze verschijnen hier na beoordeling.

        Eenheid: EUR per kg PFAS-emissiePrijspeil 2024Geldig vanaf 2024 tot

        Methode en berekening
        Laag: EU-studie WSP/Ricardo/Trinomics 2026 (via source 80/828) EUR 39,5 mld/jaar gezondheid + EUR 3,8 mld/jaar opruimen = EUR 43,3 mld / 74.000 t EER-emissie per jaar (RIVM, source 56) = EUR 585/kg. Hoog: Forever Pollution Project (source 839) ruim EUR 100 mld/jaar / 74.000 t = EUR 1.350/kg. Midden: gemiddelde, EUR 970/kg. Toegepast in analyse 65 op de TFA-massa uit vermeden HFO-emissie (molaire opbrengst 2/15/50%, molgewicht HFO-1234ze gelijk aan TFA, 114 g/mol); variant op de massa van het moedermolecuul als referentie. Rekenbestand /workspace/pfas/calc.py.

        Open punten: Top-down gemiddelde over alle PFAS; de EU-studie waardeert maar 4 stoffen (ondergrens), FPP rekent saneringskosten. Geen stofspecifieke schadefunctie voor TFA of HFO's: voor F-gassen mogelijk te hoog (weinig directe toxiciteit van het moedermolecuul, ca. 45.000 van 74.000 t is F-gas), voor de onomkeerbare accumulatie van TFA mogelijk te laag. Prijspeil en discontering verschillen tussen de bronnen.

        Gezondheid IJmond: baat (contant) per euro voor aanvullende stofmaatregelen naar het model Roadmap+

        ES-IJMOND-GEZONDHEID-BBT-PER-EUR · concept · eigen schatting · Niet extern gebruiken

        Laag
        Midden
        Hoog

        concept Waarden nog niet vrijgegeven; ze verschijnen hier na beoordeling.

        Eenheid: EUR baat per EUR investering (contant 2026)Prijspeil 2021Geldig vanaf 2027 tot

        Methode en berekening
        Roadmap+ EUR 300 mln voor ca. 35% minder fijnstof (dp 805). Gezondheidsschade 350/378/406 mln/jr (dp 257) x aandeel stofgerelateerd 30/40/50% (eigen aanname) x 35% x effectiviteit nieuwe maatregelen t.o.v. Roadmap+ 25/50/100% = 9,2/26,5/71 mln/jr per 300 mln. Looptijd 2028-2047 (annuiteit 14,7 bij 2,8%). Baat/kosten 0,45/1,3/3,5. Rekenbestand /workspace/hout/calc.py.

        Open punten: Verdeling van de CE Delft-schade over stoffen niet gelezen (aandeel stof aangenomen). Roadmap+-effect is een bedrijfsclaim; afnemende meeropbrengst na Roadmap+ is aangenomen. PAK en zware metalen niet apart gewaardeerd (dp 231: geen monetarisering levensduurverkorting).

        Milieuprijs NOx-emissie naar lucht in Nederland (Handboek Milieuprijzen 2023)

        ES-NOX-MILIEUPRIJS-NL-HMP2023 · concept · kengetal · Te herzien

        Laag
        Midden
        Hoog

        concept Waarden nog niet vrijgegeven; ze verschijnen hier na beoordeling.

        Eenheid: EUR per kg NOxPrijspeil 2021Geldig vanaf 2021 tot

        Methode en berekening
        Officiele milieuprijs uit Handboek Milieuprijzen 2023 v1.1 (src:204) Tabel 3 p.32: NOx 18,3 / 29,9 / 44,1 EUR2021 per kg, gemiddelde uitstootbron NL. Opbouw centraal (eigen optelling uit hetzelfde handboek): secundair fijnstof 18,6 (Tabel 37 p.139) + NO2-mortaliteit 9,32 (p.147) + smog gezondheid 1,70 (p.147) = ca. 29,6 EUR/kg gezondheid (ca. 99 procent); restant ca. 0,3 EUR/kg voor ecosystemen (stikstofdepositie: verzuring/vermesting, smog ecosystemen 0,043) en gebouwen. Differentiatie naar gebied (Tabel 38 p.140): stedelijk 32, platteland 29, gemiddeld 30.

        Open punten: Geen differentiatie naar uitstoothoogte voor NOx (Handboek p.139); geen aparte prijs voor LTO-emissies van vliegtuigen. Voetnoot 69 (p.146): CE Delft adviseert voor NL eventueel de lage gezondheidswaardering voor NOx (WHO 2013). Depositiecomponent in het handboek beperkt; schade aan Natura 2000 en vergunningsruimte (stikstofproblematiek) niet gewaardeerd.

        Bronnen

          Gebruikt in analyses (5)

          Gebruikt in maatregelen (20)

          Nog niet gebruikt in een maatregel.

          Kerngegevens
          Eenheid
          miljoen euro per jaar
          Boekhoudklasse
          WelvaartseffectReeel beslag op of opbrengst van middelen, externe effecten, zorgkosten. Telt WEL in het welvaartssaldo.
          Telt mee in het welvaartssaldo
          Ja
          Type
          Ecologisch - LeefomgevingImpact op natuur, klimaat (CO2) en fysieke leefomgeving.
          Brede-welvaartsthema
          Nog niet ingedeeld
          Gebruik
          5 analyses, 20 maatregelen
          Kengetallen
          4
          Bronnen
          0
          Effectnummer
          32
          ← Alle effecten