Kamervragen over het risico van kerncentrales in en rond Nederland (concept)

Vragen van het lid (naam, nog in te vullen) ((fractie, nog in te vullen)) aan de minister van Klimaat en Groene Groei en de minister van Justitie en Veiligheid over gegevens over het risico van kerncentrales in en rond Nederland Inleiding In en rond Nederland draaien elf reactoren: Borssele (1), Doel 4 en Tihange 3 in Belgie (allebei verlengd tot 2035), en Gravelines (6) en Chooz (2) in Frankrijk.(1) In Belgie zijn de andere reactoren in Doel en Tihange stilgelegd, maar hun opslagbassins zijn nog in gebruik.(1)(2) De Belgische Staat en ENGIE praten over een mogelijke overname van de nucleaire activiteiten. Volgens een persbericht van 30 september 2026 is het voorakkoord daarover uitgesteld tot 4 november 2026.(3) Er zijn studies naar de kosten van een ernstig ongeval in het buitenland. Het Franse IRSN schat een groot ongeval op circa 430 miljard euro.(4) Voor Doel noemt een studie van WISE 740 tot 1.400 miljard euro.(5) Binnen 30 kilometer van Doel wonen circa 1,5 miljoen mensen.(6) Over brand in een opslagbassin met gebruikte splijtstof zijn Amerikaanse analyses gepubliceerd.(7)(8) Verder zijn er gebeurtenissen die laten zien welke oorzaken denkbaar zijn: - de sabotage van de turbine van Doel 4 in augustus 2014;(9) - dronevluchten boven Doel en Franse centrales in 2014;(10) - de overstroming van de Franse centrale Blayais in 1999.(11) Het KNMI verwacht dat de zeespiegel aan de Nederlandse kust tot 2100 stijgt met 26 tot 124 centimeter, en in een ongunstig scenario met maximaal 2,5 meter.(12) Openbare Nederlandse gegevens over de gevolgen van een ongeval voor Nederland, over de bezetting van opslagbassins en over de uitkomsten van stresstests zijn moeilijk te vinden. Daarom de volgende vragen. Vragen 1. Welke verspreidings- en schadestudies heeft de regering, of hebben de ANVS, het RIVM of de NCTV, laten uitvoeren of tot hun beschikking voor een ernstig ongeval met grote lozing bij Doel, Tihange en Gravelines? Wat zijn per centrale de berekende gevolgen voor Nederland, zoals besmet oppervlak, aantal te evacueren personen, gezondheidseffecten en economische schade? Wilt u deze studies, of een openbare samenvatting ervan, aan de Kamer sturen? 2. Zijn dezelfde gegevens beschikbaar voor een ernstig ongeval bij Borssele, met de verdeling van de gevolgen tussen Nederland en Belgie? 3. Welke kans op een ongeval met grote lozing per reactorjaar gebruikt de regering voor rampenplanning en kosten-batenafwegingen? Hoe verhoudt die kans zich tot de historische frequentie van ernstige ongevallen wereldwijd?(13)(14) 4. Houden de ANVS en de rampenplannen rekening met een ongeval waarbij meerdere reactoren of opslagbassins op een locatie tegelijk worden getroffen, bijvoorbeeld in Gravelines met zes reactoren? Op welke studies is dat gebaseerd?(15) 5. Hoe vol zijn het opslagbassin van Borssele en de opslag bij COVRA, wat is hun capaciteit en wat is de planning voor afvoer naar opwerking of droge opslag?(16) 6. Wat weet de regering, bijvoorbeeld via het Belgische FANC, over de bezetting van de opslagbassins in Doel en Tihange? Wat is de planning voor de overgang naar de nieuwe droge opslaggebouwen?(2) 7. Heeft de regering de kosten en baten onderzocht van het versneld overbrengen van gebruikte splijtstof van een opslagbassin naar droge opslag? Zo ja, met welke uitkomst?(7)(8) 8. Wat zijn de uitkomsten van de ANVS-stresstest voor overstroming van Borssele? Tot welke waterstand, en met welke herhalingstijd, is de locatie ontworpen? 9. Is de veiligheid tegen overstroming van Borssele, en voor zover bekend van Doel, getoetst aan de KNMI'23-scenario's voor 2050 en 2100? Welke aanpassingen aan waterkeringen of aan de locatie zijn daarvoor nodig of gepland?(12) 10. Voor zover dat openbaar kan: hoe worden terroristische aanvallen, drones en sabotage door eigen personeel meegenomen in de beveiligingseisen en het dreigingsbeeld voor Borssele? Welke lessen zijn getrokken uit de sabotage van Doel 4 en de dronevluchten in 2014?(9)(10)(17) 11. Welke inbreng heeft Nederland gehad, of zal Nederland hebben, bij de verlenging van Doel 4 en Tihange 3 en bij de mogelijke overname door de Belgische Staat? Denk aan grensoverschrijdende milieueffectbeoordeling, informatie over aansprakelijkheid en noodplanning.(1)(3) 12. Hoe verhoudt de verzekerde en wettelijk geregelde aansprakelijkheid (WAKO, circa 3,2 miljard euro per ongeval) zich tot de schadebedragen uit vraag 1 en 2? Hoe wordt schade boven dat bedrag in Nederland gedekt, ook bij een ongeval in Belgie of Frankrijk? Bronnen 1. FANC, Kerncentrales in Belgie, src:1695; FANC, langetermijnuitbating Doel 4 en Tihange 3, src:1696. 2. ENGIE Electrabel, nieuw gebouw voor tijdelijke opslag van verbruikte splijtstof, src:1702. 3. Persbericht Belgische Staat en ENGIE, 30 september 2026, src:1697. 4. IRSN 2013, src:1692. 5. WISE, De economische impact van een kernramp in Doel, src:1693. 6. Greenpeace Belgie en ACRO, bevolking rond centrales, src:1694. 7. Von Hippel en Schoeppner 2017, src:1700. 8. National Academies 2016, src:1701. 9. FANC, sabotage turbine Doel 4, src:1713. 10. Dronevluchten 2014, src:1715. 11. Blayais 1999, src:1716. 12. KNMI'23, src:1719. 13. Wheatley e.a. 2016, src:1690. 14. Max-Planck-Gesellschaft 2012, src:1691. 15. IAEA Safety Reports Series 96, src:1704. 16. ANVS, Hoogradioactief afval, src:1703. 17. National Academies 2006, src:1720.